Dla bezrobotnych i pracodawców

Przygotowanie zawodowe dorosłych to instrument aktywizacji w formie praktycznej nauki zawodu dorosłych lub przyuczenia do pracy dorosłych, realizowany bez nawiązania stosunku pracy z pracodawcą, według programu obejmującego nabywanie umiejętności praktycznych i wiedzy teoretycznej, zakończonej egzaminem. Instrument ten umożliwia uzyskanie tytułu zawodowego, tytułu czeladnika lub zdobycie wybranych kwalifikacji zawodowych lub umiejętności.

 

Starosta inicjuje, organizuje i finansuje z Funduszu Pracy przygotowanie zawodowe dorosłych bezrobotnych i osób, które:

• otrzymują świadczenie socjalne przysługujące na urlopie górniczym lub górniczy zasiłek socjalny, określone w odrębnych przepisach,

• uczestniczą w zajęciach w centrum integracji społecznej lub indywidualnym programie integracji, o którym mowa w przepisach o pomocy społecznej,

• są żołnierzami rezerwy,

• pobierają rentę szkoleniową,

• pobierają świadczenie szkoleniowe,

w celu uzyskania przez nich kwalifikacji lub umiejętności zawodowych, potwierdzonych odpowiednimi dokumentami.

 

Pracodawca zainteresowany utworzeniem miejsc przygotowania zawodowego dorosłych składa do właściwego powiatowego urzędu pracy wniosek w sprawie gotowości ich utworzenia.

 

Przygotowanie zawodowe dorosłych odbywa się na podstawie umowy zawieranej między starostą a pracodawcą lub między starostą, pracodawcą i instytucją szkoleniową, wpisaną do rejestru prowadzonego przez wojewódzki urząd pracy. Jest realizowane w oparciu o program opracowany przez pracodawcę lub instytucję szkoleniową we współpracy z pracodawcą. Program przygotowania zawodowego, wykaz uczestników przygotowania oraz wzory ankiet oceny przebiegu przygotowania zawodowego dorosłych dołącza się w formie załączników do umowy.

 

Pracodawca ma obowiązek wyznaczenia opiekuna osoby uczącej się, posiadającego odpowiednie kwalifikacje.

 

 

Przewidziano dwa warianty tej formy aktywizacji:

1. praktyczna nauka zawodu dorosłych umożliwiająca przystąpienie do egzaminu kwalifikacyjnego na tytuł zawodowy lub egzaminu czeladniczego; trwającą od 12 do 18 miesięcy

2. przyuczenie do pracy dorosłych mające na celu zdobycie wybranych kwalifikacji zawodowych lub umiejętności, niezbędnych do wykonywania określonych zadań zawodowych, właściwych dla zawodu występującego w klasyfikacji zawodów i specjalności dla potrzeb rynku pracy; trwające od 3 do 6 miesięcy.

Program praktycznej nauki zawodu dorosłych w szczególności uwzględnia standardy wymagań będące podstawą przeprowadzania egzaminu na tytuł zawodowy, tytuł czeladnika lub podstawy programowe kształcenia w zawodzie.

Praktyczna nauka zawodu dorosłych kończy się egzaminem kwalifikacyjnym na tytuł zawodowy, przeprowadzanym przez komisję egzaminacyjną, powoływaną przez kuratora oświaty, zgodnie z przepisami regulującymi uzyskiwanie i uzupełnianie przez osoby dorosłe wiedzy ogólnej, umiejętności i kwalifikacji zawodowych w formach pozaszkolnych lub egzaminem czeladniczym, zgodnie z przepisami regulującymi przeprowadzanie przez komisje izb rzemieślniczych egzaminów na tytuły czeladnika i mistrza w zawodzie.

Program przyuczenia do pracy dorosłych uwzględnia w szczególności standardy kwalifikacji zawodowych dostępne w bazach danych prowadzonych przez ministra właściwego do spraw pracy. Kończy się egzaminem sprawdzającym, przeprowadzanym przez komisję, jak w przypadku praktycznej nauki zawodu dorosłych lub przez instytucję szkoleniową wskazaną przez starostę, wpisaną do rejestru prowadzonego przez wojewódzki urząd pracy.

Wymiar czasu odbywania przygotowania zawodowego dorosłych nie może przekraczać 8 godzin zegarowych dziennie i 40 godzin zegarowych tygodniowo. Nabywanie umiejętności praktycznych obejmuje co najmniej 80% czasu realizacji całego programu przygotowania zawodowego i jest realizowane u pracodawcy. Nauka teorii może być prowadzona u pracodawcy lub przez instytucję szkoleniową.

 

W przypadku obu form przygotowania zawodowego dorosłych absolwent uzyskuje dokument (świadectwo/zaświadczenie) potwierdzające zdobyte kwalifikacje lub umiejętności, co zwiększa jego mobilność zawodową na rynku pracy.

 

W przypadku gdy pracodawca nie może zapewnić warunków do zrealizowania w pełni programu praktycznej nauki zawodu dorosłych, możliwe jest zrealizowanie części tego programu przez wskazane przez starostę centrum kształcenia praktycznego lub centrum kształcenia ustawicznego, działające na podstawie przepisów o systemie oświaty, w wymiarze nieprzekraczającym 20 % czasu programu.

 

Bezrobotnemu w okresie odbywania przygotowania zawodowego dorosłych przysługuje stypendium w wysokości 120% zasiłku dla bezrobotnych, pod warunkiem, że liczba godzin przygotowania zawodowego dorosłych wynosi nie mniej niż 150 godzin miesięcznie; w przypadku niższego miesięcznego wymiaru godzin przygotowania zawodowego dorosłych wysokość stypendium ustala się proporcjonalnie z tym, że stypendium nie może być niższe niż 20% zasiłku.

 

Pracodawca jest obowiązany do udzielenia uczestnikowi przygotowania zawodowego dorosłych dni wolnych w wymiarze 2 dni za każde 30 dni kalendarzowych. Za ostatni miesiąc odbywania przygotowania zawodowego pracodawca jest obowiązany udzielić dni wolnych przed upływem terminu zakończenia przygotowania. Za dni wolne przysługuje stypendium.

 

Uczestnik przygotowania zawodowego dorosłych, który z własnej winy przerwał program tego przygotowania lub nie przystąpił do egzaminu kwalifikacyjnego, czeladniczego lub egzaminu sprawdzającego, jest zobowiązany do zwrotu kosztów tego przygotowania poniesionych z Funduszu Pracy, z wyjątkiem sytuacji, gdy powodem przerwania programu tego przygotowania lub nieprzystąpienia do egzaminu kwalifikacyjnego, czeladniczego lub egzaminu sprawdzającego było podjęcie zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub działalności gospodarczej.

Ponadto uczestnik przygotowania zawodowego dorosłych, który z własnej winy przerwał program tego przygotowania, nie przystąpił do egzaminu kwalifikacyjnego, czeladniczego lub egzaminu sprawdzającego, może być ponownie zarejestrowany w powiatowym urzędzie pracy, nie wcześniej niż po upływie 6 miesięcy od dnia przerwania programu lub nieprzystąpienia do egzaminu.

 

Pracodawca wydaje uczestnikowi programu przygotowania zawodowego zaświadczenie o ukończeniu przygotowania zawodowego (nie później niż w terminie 7 dni od dnia ukończenia ).

 

 

Aby zachęcić pracodawców do przyjmowania osób na przygotowanie zawodowe dorosłych, ustawodawca przewidział refundację wydatków poniesionych na uczestnika przygotowania, niezbędnych do realizacji programu (tj.: na materiały i surowce, eksploatację maszyn i urządzeń, odzież roboczą, posiłki regeneracyjne) w wymiarze do 2% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za każdy pełny miesiąc realizacji programu, a także wypłatę premii w sytuacji, jeżeli skierowany przez starostę uczestnik przygotowania zawodowego dorosłych ukończył program praktycznej nauki zawodu dorosłych lub przyuczenia do pracy dorosłych i zdał egzamin. Premia jest przyznawana w wysokości 400 zł za każdy pełny miesiąc programu przygotowania zawodowego dorosłych zrealizowanego dla każdego skierowanego uczestnika.

 

Jeżeli umowa w sprawie realizacji przygotowania zawodowego dorosłych zostanie rozwiązana z przyczyn niezależnych od pracodawcy, a osoba skierowana przez starostę podejmie przygotowanie zawodowe dorosłych u innego pracodawcy - przysługująca kwota premii zostanie podzielona między wszystkich pracodawców, proporcjonalnie do liczby miesięcy realizowanego u nich programu tego przygotowania.

 

Premia nie przysługuje pracodawcy, z którym umowa w sprawie realizacji przygotowania zawodowego dorosłych została rozwiązana z winy pracodawcy.

 

Premia jest przyznawana na wniosek pracodawcy złożony w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia z wynikiem pozytywnym egzaminu przez uczestnika przygotowania zawodowego dorosłych. Do wniosku należy dołączyć kopię dyplomu, świadectwa lub zaświadczenia.

 

Koszty przygotowania zawodowego dorosłych finansowanego z Funduszu Pracy obejmują:

1. refundację wydatków poniesionych na uczestnika przygotowania zawodowego dorosłych niezbędnych do realizacji programu (tj. określone w umowie wydatki poniesione w szczególności na materiały i surowce, eksploatację maszyn i urządzeń, odzież roboczą, posiłki regeneracyjne i inne środki niezbędne do realizacji programu przygotowania zawodowego dorosłych w wymiarze do 2% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za każdy pełny miesiąc realizacji programu),

2. jednorazową premię przyznawaną pracodawcy po zakończeniu tej formy aktywizacji, jeżeli skierowany przez starostę uczestnik przygotowania zawodowego dorosłych ukończył program praktycznej nauki zawodu dorosłych lub przyuczenia do pracy dorosłych i zdał egzamin,

3. należność przysługującą instytucji szkoleniowej za przygotowanie i realizację ustalonej części programu,

4. koszty badań lekarskich i psychologicznych mających na celu ustalenie zdolności do udziału w przygotowaniu zawodowym dorosłych,

5. koszty egzaminów kwalifikacyjnych na tytuł zawodowy, egzaminów czeladniczych lub egzaminów sprawdzających.

 

W przypadku gdy uczestnik przygotowania zawodowego dorosłych nie złożył z wynikiem pozytywnym egzaminu, koszty ponownego przystąpienia do egzaminu kwalifikacyjnego, czeladniczego lub sprawdzającego nie mogą być sfinansowane ze środków Funduszu Pracy.

 

Starosta może sfinansować koszty przejazdu do miejsca odbywania przygotowania zawodowego dorosłych, a w przypadku gdy przygotowanie zawodowe dorosłych odbywa się w miejscowości innej, niż miejsce zamieszkania, także koszty zakwaterowania.

 

Po szczegółowe informacje dotyczące warunków i trybu realizacji przygotowania zawodowego dorosłych należy zgłosić się do właściwego powiatowego urzędu pracy

 

• Ustawa z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 z późn. zm.).

• Rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z 7 kwietnia 2009 r. w sprawie przygotowania zawodowego dorosłych (Dz. U. Nr 61, poz. 502).